ม.สยาม ผนึก สสส.–กทม. ออกแบบระบบนิเวศดูแลผู้สูงอายุ 6 มิติ หนุนเขตภาษีเจริญสู่พื้นที่ต้นแบบสุขภาวะเมือง

ม.สยาม ผนึก สสส.–กทม. ออกแบบระบบนิเวศดูแลผู้สูงอายุ 6 มิติ หนุนเขตภาษีเจริญสู่พื้นที่ต้นแบบสุขภาวะเมือง

ถอดบทเรียน “ธนาคารเวลา” ชุมชนพูนบำเพ็ญ และ “เพื่อนช่วยเพื่อน” ชุมชนศิรินทร์และเพื่อน ต่อยอดสู่แผนยุทธศาสตร์ภายใต้แนวคิด “ชุมชนดูแลกันและกัน โดยมีภาคีหนุนเสริม”

มหาวิทยาลัยสยาม โดยศูนย์วิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน (ศวพช.) จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และรับฟังความคิดเห็น เรื่อง “ระบบนิเวศการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในระดับพื้นที่ เขตภาษีเจริญ” เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ณ มหาวิทยาลัยสยาม ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ (สำนัก 9) เพื่อเดินหน้าขับเคลื่อนสุขภาวะสังคมสูงวัยและยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตภาษีเจริญอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีผู้แทนจากชุมชน หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคีเครือข่ายเข้าร่วมกว่า 100 คน

ผนึกความร่วมมือไตรภาคี สถาบันการศึกษา–ภาครัฐ–ชุมชน

การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ได้รับเกียรติจากผู้นำระดับนโยบายและผู้บริหารพื้นที่ร่วมสะท้อนสถานการณ์และความท้าทายของสังคมผู้สูงอายุในเขตเมือง ได้แก่ ดร.พรชัย มงคลวนิช อธิการบดีมหาวิทยาลัยสยาม นายแพทย์ธีรวีร์ วีรวรรณ รองผู้อำนวยการสำนักพัฒนาสังคม กรุงเทพมหานคร และนายสยามรัฐ เรืองนาม ผู้อำนวยการเขตภาษีเจริญ

เวทีเสวนามุ่งเน้นการหลอมรวมความร่วมมือแบบไตรภาคี ระหว่างสถาบันการศึกษา ภาครัฐ และประชาชน เพื่อเปลี่ยนผ่านจากการสงเคราะห์แบบแยกส่วน สู่การร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมและกลไกสวัสดิการที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตจริงของคนในพื้นที่

ถอดบทเรียน 2 ชุมชนนำร่อง: ธนาคารเวลา และระบบบัดดี้

ในมิติของการพัฒนานวัตกรรมสังคม ผศ.ดร.กุลธิดา จันทร์เจริญ ผู้อำนวยการ ศวพช. และ ผศ.ดร.เนตร หงษ์ไกรเลิศ ได้นำเสนอกรอบแนวคิดระบบนิเวศผู้สูงอายุ พร้อมถ่ายทอดบทเรียนจาก 2 ชุมชนนำร่อง ได้แก่

• ชุมชนพูนบำเพ็ญ: ชุมชนต้นแบบที่นำกลไก “ธนาคารเวลา” (Time Bank) และเครือข่ายจิตอาสามาใช้แลกเปลี่ยนทักษะและการดูแลซึ่งกันและกัน
• ชุมชนศิรินทร์และเพื่อน: ชุมชนต้นแบบที่พัฒนาระบบ “เพื่อนช่วยเพื่อน” (Buddy System) เพื่อเยี่ยมเยียน ติดตามสุขภาวะ และฟื้นฟูสุขภาพจิตของผู้สูงวัยและผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง

พัฒนาระบบนิเวศครอบคลุม 6 มิติ เพื่อความยั่งยืน

เวทีรับฟังความคิดเห็นได้ร่วมกันสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเขตภาษีเจริญ ให้ครอบคลุมความต้องการของมนุษย์ใน 6 มิติหลัก ได้แก่

• สุขภาพกาย: การเข้าถึงบริการสาธารณสุขปฐมภูมิและการฟื้นฟูสมรรถภาพ
• สุขภาพจิตใจ: การเสริมสร้างพลังใจ การมีส่วนร่วม และลดความโดดเดี่ยว
• สังคม: การเชื่อมโยงสายสัมพันธ์ข้ามรุ่นและการยอมรับในชุมชน
• ปัญญาและอาชีพ: การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและการเรียนรู้ตลอดชีวิต
• เศรษฐกิจ: การสร้างรายได้เสริมที่เหมาะสมกับวัยและความมั่นคงทางการเงิน
• สิ่งแวดล้อมและที่อยู่อาศัย: การปรับปรุงภูมิทัศน์และสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยเอื้อต่อสุขภาวะ (Universal Design)

ต่อยอดสู่แผนยุทธศาสตร์ ดันภาษีเจริญเป็นพื้นที่ต้นแบบ

ศูนย์วิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยสยาม จะนำข้อเสนอเชิงนโยบายและบทเรียนทั้งหมดไปต่อยอดพัฒนาเป็นแผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศการดูแลผู้สูงอายุอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้แนวคิดหลัก “ชุมชนดูแลกันและกัน โดยมีภาคีหนุนเสริม” เพื่อให้เขตภาษีเจริญเป็นพื้นที่ต้นแบบสุขภาวะเมืองอย่างแท้จริง