“ห้ามพกมือถือเข้าโรงเรียน” ศธ.ยังทบทวน? ทั้งที่บทเรียนร้ายมีทั่วโลก เตือนผู้ปกครอง! ลูกร่วมกลุ่ม “แชตแฉ-ประจาน” เพื่อน เสี่ยงคุกสูงสุด 2 ปี ปรับ 2 แสน

ห้ามพกมือถือในโรงเรียน

สำนักข่าวการศึกษาไทย  |  11 พฤศจิกายน 2569

“ห้ามพกมือถือเข้าโรงเรียน” ศธ.ยังรีรอทบทวน? ทั้งที่บทเรียนร้ายมีทั่วโลก เตือนผู้ปกครอง! ลูกร่วมกลุ่ม “แชตแฉ-ประจาน” เพื่อน เสี่ยงคุกสูงสุด 2 ปี ปรับ 2 แสน

การโพสต์ภาพเพื่อนพร้อมข้อความกล่าวหาในกลุ่ม LINE OpenChat อาจไม่ใช่แค่ “เรื่องเด็กเล่นกัน” อีกต่อไป ตำรวจหลายพื้นที่ออกโรงเตือนว่าพฤติกรรม “แฉ-ประจาน” เข้าข่ายความผิดทางอาญา และมีนักเรียนตกเป็นผู้เสียหายจนต้องแจ้งความแล้ว ขณะที่กระทรวงศึกษาธิการยังอยู่ระหว่าง “ประเมินความเหมาะสม” เรื่องมือถือในโรงเรียน ทั้งที่ทั่วโลกมีทั้งตัวเลขและบทเรียนอันเจ็บปวดที่ชี้ว่าการกลั่นแกล้งออนไลน์ทำร้ายเด็กได้จริง

 

ข้อควรระวังทางกฎหมาย

ตามที่ตำรวจเตือนในกรณีนี้ การโพสต์ภาพพร้อมข้อความกล่าวหาจนผู้อื่นเสียชื่อเสียงอาจเข้าข่ายหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท ทั้งผู้ตั้งกลุ่ม แอดมิน และสมาชิกที่ร่วมเผยแพร่อาจถูกตรวจสอบได้ ผู้ปกครองจึงไม่ควรมองว่าเป็นเพียง “เรื่องเด็กเล่นกัน”

 

สรุปประเด็นสำคัญ

•       ตำรวจเตือนผู้ตั้งกลุ่ม แอดมิน และสมาชิกที่ร่วมแชร์ อาจถูกดำเนินคดีหมิ่นประมาท

•       8–10 พ.ย. 69 ผู้บริหาร ศธ. ออกมาเตือนและสั่งการเรื่องกลุ่มแชตบูลลี่เด็กติดต่อกัน 3 วัน

•       รมว.ศธ. ระบุว่ากำลังประเมินความเหมาะสมเรื่องมือถือในโรงเรียน และชี้ว่าโรงเรียนในฐานะนิติบุคคลกำหนดมาตรการเองได้อยู่แล้ว

•       ณ วันที่ 11 พ.ย. 69 ยังไม่มีคำสั่งห้ามพกมือถือระดับประเทศ

•       WHO/Europe พบเด็กวัยเรียนราว 1 ใน 6 (15%) เคยถูกกลั่นแกล้งทางออนไลน์ และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

•       UNESCO ระบุว่า 114 ระบบการศึกษา หรือราว 58% ของประเทศทั่วโลก มีข้อห้ามมือถือในโรงเรียนระดับชาติแล้ว

 

จุดเริ่มต้น: “แชตแฉ” จากหน้าจอสู่สถานีตำรวจ

ประเด็นนี้ถูกจุดขึ้นจากเหตุที่จังหวัดพะเยา เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นักเรียนหญิงของโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในอำเภอเชียงคำกว่า 10 ราย พร้อมผู้ปกครองและครูฝ่ายปกครอง เดินทางเข้าแจ้งความที่ สภ.เชียงคำ หลังถูกนำภาพถ่ายและข้อมูลส่วนตัวไปเผยแพร่ในกลุ่ม OpenChat โดยนักเรียนยืนยันว่าเรื่องที่ถูกกล่าวหาไม่เป็นความจริง

จากการตรวจสอบพบว่า ในกลุ่มมีทั้งการวิจารณ์รูปร่างหน้าตา การยุยงให้ชกต่อย การเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว และการส่งต่อภาพหรือคลิปที่อ้างว่าเป็น “ภาพลับ” สมาชิกส่วนใหญ่เป็นนักเรียนมัธยมที่ใช้นามแฝงปกปิดตัวตน ผู้กำกับการ สภ.เชียงคำ สั่งชุดสืบสวนติดตามทั้งผู้สร้างกลุ่มและสมาชิกที่ร่วมเผยแพร่ แม้ล่าสุดกลุ่มดังกล่าวจะถูกปิดไปแล้ว

ปัญหานี้ไม่ได้เกิดเพียงจังหวัดเดียว สภ.ปราสาท จังหวัดสุรินทร์ ออกประกาศเตือนผู้ปกครองเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน โดยระบุว่ากลุ่มลักษณะนี้มีเป็นเครือข่ายหลายกลุ่ม บางกลุ่มมีสมาชิกกว่า 3,700 คน และมีรายงานการเฝ้าระวังกลุ่มทำนองเดียวกันในอีกหลายจังหวัด เช่น จันทบุรี นครราชสีมา เชียงใหม่ และเชียงราย

มีรายงานว่าบัญชีที่ระบุตัวเป็นตำรวจไซเบอร์ได้เข้าไปเตือนในกลุ่มแชตโดยตรง ว่าการนำรูปผู้อื่นไปโพสต์พร้อมข้อความกล่าวหาจนเขาเสื่อมเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง เข้าข่ายหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณาตามมาตรา 328 และมีการขีดเส้นตายให้แอดมินยุบกลุ่ม ส่วน สภ.เชียงคำ ยืนยันว่าจะติดตามทั้งผู้สร้างกลุ่มและสมาชิกที่เข้าไปแสดงความคิดเห็นหรือเผยแพร่ข้อมูล เพื่อดำเนินคดีตามกฎหมาย

ด้าน น.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระบุกับ Thai PBS ว่า ในช่วง 3–4 วันก่อนหน้ามีการแจ้งเตือนกรณี OpenChat ในหลายจังหวัด และมีนักเรียนส่งข้อมูลเข้ามาร้องเรียนเอง โดยเด็กที่เกี่ยวข้องมีตั้งแต่ระดับประถมศึกษาไปจนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย ขณะที่กลุ่มที่พบมีสมาชิกตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพันคน

ศธ.ขยับ: จากคำเตือนสู่การทบทวนกติกามือถือ

วันที่ 8 พฤศจิกายน นายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ โพสต์เตือนผู้ปกครองและสถานศึกษาทั่วประเทศให้เฝ้าระวังเพจและกลุ่มแชตที่กลั่นแกล้งเด็ก ขอให้โรงเรียนเปิดช่องทางแจ้งเหตุที่ปลอดภัยและปกป้องตัวตนของเด็ก พร้อมยืนยันว่าผู้ตั้งกลุ่ม แอดมิน หัวโจก และผู้ร่วมกระทำ จะถูกตรวจสอบและดำเนินคดีหากเข้าข่ายความผิด ต่อมาวันที่ 10 พฤศจิกายน ยังสั่งการให้ศูนย์พิทักษ์สิทธิฯ เขตพื้นที่ และโรงเรียน เร่งรายงานกลุ่มที่ไม่เหมาะสมและประสานผู้ให้บริการแอปพลิเคชันให้ปิดกลุ่ม

วันเดียวกัน นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ให้สัมภาษณ์ที่ทำเนียบรัฐบาลว่า ขอตรวจสอบรายละเอียดกรณี OpenChat ก่อน แต่ยอมรับว่าการบูลลี่ผ่านโซเชียลมีเดียเกิดขึ้นบ่อย และระบุว่าขณะนี้กำลังประเมินความเหมาะสมเรื่องการใช้โทรศัพท์ในโรงเรียน ซึ่งโรงเรียนในฐานะนิติบุคคลมีอำนาจดำเนินการได้อยู่แล้ว ทั้งนี้ ศธ.ทำงานร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข กระทรวง พม. และมหาวิทยาลัยต่าง ๆ

อ่านจากถ้อยคำของรัฐมนตรี ทิศทางที่เป็นไปได้มากที่สุดในระยะสั้นจึงยังไม่ใช่ “คำสั่งห้ามทั่วประเทศ” แต่เป็นการให้โรงเรียนแต่ละแห่งใช้อำนาจที่มีอยู่กำหนดมาตรการเอง ซึ่งคล้ายแนวทางที่หลายประเทศเลือกใช้ ต้องติดตามว่าการประเมินของ ศธ. จะนำไปสู่แนวปฏิบัติกลางหรือไม่

บทเรียนร้ายจากทั่วโลก: การกลั่นแกล้งออนไลน์ไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ

ตัวเลขที่น่ากังวล: องค์การอนามัยโลกประจำภูมิภาคยุโรป (WHO/Europe) เผยผลสำรวจ Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) เมื่อ 27 มีนาคม 2567 จากเด็กอายุ 11, 13 และ 15 ปี เกือบ 280,000 คน ใน 44 ประเทศและพื้นที่ในยุโรปและเอเชียกลาง พบว่า

  • 15% หรือราว 1 ใน 6 เคยถูกกลั่นแกล้งทางออนไลน์ (เด็กชาย 15% เด็กหญิง 16%)
  • 11% เคยถูกกลั่นแกล้งในโรงเรียน
  • 12% ยอมรับว่าเคยกลั่นแกล้งผู้อื่นทางออนไลน์
  • การถูกกลั่นแกล้งออนไลน์เพิ่มขึ้นจากผลสำรวจปี 2561 ทั้งเด็กชาย (จาก 12% เป็น 15%) และเด็กหญิง (จาก 13% เป็น 16%)

WHO ชี้ว่าการกลั่นแกล้งออนไลน์ซับซ้อนกว่าการกลั่นแกล้งทั่วไป เพราะตามเด็กออกนอกรั้วโรงเรียนไปถึงพื้นที่ส่วนตัวในบ้านได้ และมีความเชื่อมโยงกับปัญหาสุขภาพจิต จึงต้องอาศัยความร่วมมือของรัฐ โรงเรียน ครอบครัว และผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลสำรวจในยุโรปและเอเชียกลาง ไม่ใช่สถิติของเด็กไทยโดยตรง

3 กรณีที่โลกไม่ลืม: ในต่างประเทศมีหลายกรณีที่ทำให้สังคมตระหนักถึงอันตรายของการคุกคามเด็กทางออนไลน์

  • Amanda Todd (แคนาดา): เด็กหญิงวัย 15 ปีที่ถูกข่มขู่และแบล็กเมลด้วยภาพส่วนตัวที่ถูกนำไปเผยแพร่ ก่อนเสียชีวิตในปี 2555 ต่อมาผู้กระทำผิดถูกดำเนินคดีและพิพากษาลงโทษในแคนาดา
  • Rehtaeh Parsons (แคนาดา): เด็กหญิงวัย 17 ปีที่ครอบครัวระบุว่าถูกคุกคามหลังภาพส่วนตัวถูกเผยแพร่ หลังการเสียชีวิตของเธอ รัฐบาลรัฐโนวาสโกเชียตั้งคณะทบทวนอิสระ ซึ่งพบข้อบกพร่องในการประสานงานระหว่างตำรวจ โรงเรียน และหน่วยบริการสุขภาพจิต และเสนอแนวทางรับมือ Cyberbullying
  • Mia Janin (สหราชอาณาจักร): เด็กหญิงวัย 14 ปี เจ้าหน้าที่ชันสูตรระบุว่าเธอเคยถูกนักเรียนชายบางคนกลั่นแกล้งและได้รับข้อความเชิงคุกคามหลังโพสต์วิดีโอ แม้รายงานไม่ได้สรุปว่าการกลั่นแกล้งเป็นสาเหตุโดยตรงของการเสียชีวิต แต่ได้ออกรายงานเรียกร้องให้โรงเรียนปรับปรุงระบบป้องกันการกลั่นแกล้งเพื่อป้องกันความสูญเสียในอนาคต

แม้ทั้งสามกรณีมีบริบทต่างกัน แต่บทเรียนร่วมคือ การคุกคามเด็กต้องไม่ถูกมองเป็นเรื่องเล็ก และเมื่อเด็กส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ ผู้ใหญ่และโรงเรียนต้องตอบสนองอย่างจริงจัง ไม่ปล่อยให้เด็กเผชิญปัญหาลำพัง

มุมมองจากแพทย์ไทย: รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี หรือ “หมอเดว” กุมารแพทย์ด้านจิตเวชเด็กและวัยรุ่น ให้มุมมองกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ว่าการทารุณกรรมเด็กไม่ได้มีแค่การทำร้ายร่างกาย แต่ครอบคลุมทั้งจิตใจ อารมณ์ สังคม เพศสภาพ และมิติไซเบอร์ พร้อมเตือนถึงภาวะ Learned Helplessness หรือความสิ้นหวังจากการรู้สึกว่าพยายามเท่าไรก็ไม่อาจเอาชนะอุปสรรคได้ แม้บทสัมภาษณ์จะพูดถึงความเครียดในระบบการศึกษาภาพกว้าง ไม่ได้พูดถึงการห้ามมือถือโดยตรง แต่สะท้อนว่าความปลอดภัยของเด็กต้องครอบคลุมโลกออนไลน์ด้วย

ย้อนดูโมเดล กทม.

ในประเทศไทย กรุงเทพมหานครเดินหน้าเรื่องนี้ไปก่อนแล้วตั้งแต่ต้นปี ด้วยโครงการ “Phone Off, Learning On” ให้นักเรียนฝากมือถือไว้กับครูระหว่างเรียน นำร่อง 10 โรงเรียนก่อนประกาศใช้ครบ 437 แห่งในภาคเรียนที่ 1/2569 โดยระบุการป้องกัน Cyberbullying เป็นหนึ่งในหลักการตั้งแต่ต้น อย่างไรก็ดี ระบบติดตามนโยบายของ กทม. ระบุว่าตัวชี้วัดที่ตั้งเป้าไว้ยังไม่มีการรายงานผล จึงยังสรุปไม่ได้ว่ามาตรการนี้ลดการบูลลี่หรือทำให้ผลการเรียนดีขึ้น แต่อย่างน้อยก็แสดงให้เห็นว่าโรงเรียนจัดระบบคุมมือถือได้โดยไม่ต้องตัดขาดเทคโนโลยีเพื่อการเรียน

ต่างประเทศทำอย่างไร

ภาพรวมโลก: ทีมรายงานติดตามการศึกษาโลก (GEM) ของ UNESCO ระบุเมื่อมีนาคม 2026 ว่ามี 114 ระบบการศึกษา หรือราว 58% ของประเทศทั่วโลก ที่มีข้อห้ามมือถือในโรงเรียนระดับชาติ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากไม่ถึง 1 ใน 4 (24%) ในปี 2023 และ 40% เมื่อต้นปี 2025 ประเทศที่เพิ่งเข้าร่วมได้แก่ โบลิเวีย คอสตาริกา โครเอเชีย จอร์เจีย มัลดีฟส์ และมอลตา

เกาหลีใต้ — ยกระดับเป็นกฎหมาย: รัฐสภาเกาหลีใต้ผ่านกฎหมายห้ามใช้สมาร์ตโฟนในชั้นเรียนด้วยคะแนน 115 จาก 163 เสียง มีผลตั้งแต่มีนาคม 2026 โดยยกเว้นกรณีนักเรียนพิการหรือมีความต้องการพิเศษ และการใช้เพื่อการศึกษา กฎหมายไม่มีบทลงโทษ แต่ให้โรงเรียนตักเตือนและแนะแนว อย่างไรก็ดี สหภาพครูบางกลุ่มกังวลว่าอาจกระทบสิทธิของนักเรียน

เนเธอร์แลนด์ — มีผลการประเมินแล้ว: ใช้แนวปฏิบัติห้ามอุปกรณ์ดิจิทัลในโรงเรียนตั้งแต่ 1 มกราคม 2024 ผลสำรวจโรงเรียนมัธยม 317 แห่งของรัฐบาลพบว่า 3 ใน 4 รายงานว่านักเรียนมีสมาธิดีขึ้น เกือบ 2 ใน 3 เห็นบรรยากาศในโรงเรียนดีขึ้น และราว 1 ใน 3 เห็นผลการเรียนดีขึ้น งานวิจัยของมหาวิทยาลัยรัดบาวด์ยังพบว่านักเรียนรายงานพฤติกรรมกลั่นแกล้งลดลง แต่นักเรียนให้คะแนนความพอใจต่อมาตรการเพียง 4.8 จาก 10 ลดจาก 6.8 ก่อนเริ่มใช้

ทางสายกลาง — ให้โรงเรียนตัดสินใจเอง: ไม่ใช่ทุกประเทศเลือกห้ามเด็ดขาด UNESCO ระบุว่าบางประเทศ เช่น อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เอสโตเนีย และโปแลนด์ ใช้กฎระดับชาติที่บังคับให้โรงเรียนต้องมีนโยบายจำกัดการใช้มือถือ โดยไม่ห้ามทั้งประเทศ ส่วนสหรัฐอเมริกาไม่มีข้อห้ามระดับชาติ แต่ 39 รัฐออกข้อห้ามหรือกฎให้เขตการศึกษาต้องกำหนดนโยบาย

 

เปรียบเทียบ 2 ประเทศต้นแบบ

  เกาหลีใต้ เนเธอร์แลนด์
รูปแบบ กฎหมายระดับชาติ แก้ไข พ.ร.บ.การศึกษาขั้นพื้นฐานและมัธยม แนวปฏิบัติระดับชาติ (ไม่ใช่กฎหมาย) โรงเรียนกำหนดรายละเอียดเอง
เริ่มใช้ มีนาคม 2026 (ปีการศึกษาใหม่) 1 มกราคม 2024
ข้อยกเว้น นักเรียนพิการ/ความต้องการพิเศษ เพื่อการศึกษา และเหตุฉุกเฉิน อุปกรณ์ทางการแพทย์ เช่น เครื่องช่วยฟังที่เชื่อมโทรศัพท์
ผลที่รายงาน ยังอยู่ระหว่างการบังคับใช้ ไม่มีบทลงโทษ ใช้การตักเตือน มัธยม 3 ใน 4 สมาธิดีขึ้น เกือบ 2 ใน 3 บรรยากาศดีขึ้น 1 ใน 3 ผลการเรียนดีขึ้น

 

ห้ามมือถือแก้ปัญหาแชตแฉได้จริงหรือ

ข้อมูลจากต่างประเทศชี้ว่าการจำกัดมือถือช่วยเรื่องสมาธิและบรรยากาศในโรงเรียนได้ และมีสัญญาณว่าการกลั่นแกล้งลดลงบ้าง แต่มีข้อสังเกตที่ไม่ควรมองข้าม

  • แชตแฉไม่ได้เกิดเฉพาะเวลาเรียน: การโพสต์และส่งต่อเกิดได้ตลอด 24 ชั่วโมง การห้ามในโรงเรียนจึงแก้ได้เพียงบางส่วน
  • ผลไม่เท่ากันทุกที่: นักวิจัยชาวดัตช์ระบุว่างานวิจัยระยะยาวในนอร์เวย์ไม่พบผลบวกที่ชัดเจนต่อผลการเรียน และบางโรงเรียนในเนเธอร์แลนด์ก็ไม่เห็นความเปลี่ยนแปลง
  • ภาระครูและผลข้างเคียง: การเก็บรักษาเครื่องเพิ่มงานให้ครู นักเรียนติดต่อผู้ปกครองยากขึ้น และบางแห่งพบการหันไปใช้นาฬิกาอัจฉริยะแทน

ดังนั้น หาก ศธ. จะวางแนวปฏิบัติกลาง สิ่งที่ต้องมาคู่กันคือการสอนความรู้เท่าทันดิจิทัล ช่องทางร้องเรียนที่เด็กกล้าใช้ และการบังคับใช้กฎหมายกับผู้กระทำ ไม่ใช่การเก็บมือถืออย่างเดียว

 

ผู้ปกครองและครูควรทำอย่างไร

•       ชวนลูกคุยอย่างใกล้ชิด ถามว่าอยู่ในกลุ่มแชตลักษณะ “แฉ/ประจาน” หรือไม่ หากอยู่ให้ออกทันที

•       ถ้าพบการละเมิด ให้แคปหน้าจอเก็บหลักฐานให้ครบก่อน แล้วกด “รายงานปัญหา” ในระบบ LINE

•       ห้ามแชร์หรือส่งต่อเนื้อหาที่ละเมิดผู้อื่นเด็ดขาด

•       หากลูกเป็นผู้ถูกกระทำ ให้รับฟังโดยไม่ตำหนิ และแจ้งครู โรงเรียน หรือศูนย์พิทักษ์สิทธิ เสรีภาพและความปลอดภัย กระทรวงศึกษาธิการ

 

หากต้องการความช่วยเหลือ

หากเด็กหรือผู้ปกครองรู้สึกเครียด กังวล หรือไม่รู้จะรับมืออย่างไร สามารถปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต โทร 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

 

แหล่งข้อมูล

  1. แนวหน้า (10 พ.ย. 69) – นักเรียนหญิงพะเยากว่า 10 รายแจ้งความกลุ่ม OpenChat ประจาน
  2. แนวหน้า (9 พ.ย. 69) – รมช.ศึกษาธิการ สั่งเฝ้าระวังเพจ-กลุ่มแชตบูลลี่เด็กทั่วประเทศ
  3. แนวหน้า (9 พ.ย. 69) – ตำรวจเตือนผู้ปกครองดึงบุตรหลานออกจากกลุ่ม OpenChat แฉประจาน
  4. แนวหน้า / เดลินิวส์ (10 พ.ย. 69) – รมว.ศธ. เล็งพิจารณาการใช้มือถือในโรงเรียน
  5. อมรินทร์ทีวี (13 มี.ค. 69) – ชัชชาติ ดีเดย์ 18 พ.ค. ห้ามใช้มือถือในเวลาเรียน 437 โรงเรียน
  6. The Hitavada / PTI (23 มี.ค. 2026) – UNESCO GEM: Over half of countries have banned phones in schools
  7. Reuters, The Star, The Sun (ส.ค. 2025) – South Korea passes law banning phones in classrooms
  8. Reuters / Yahoo News – Study finds smartphone bans in Dutch schools improved focus
  9. NL Times / DutchNews (23 พ.ค. 2024) – ผลวิจัยมหาวิทยาลัยรัดบาวด์
  10. Thai PBS (10 พ.ย. 69) – “ดีอี” เตือนแฉข้อมูล-บูลลีใน OpenChat สืบหาตัวได้
  11. WHO/Europe (27 มี.ค. 2567) – One in six school-aged children experiences cyberbullying (HBSC)
  12. กสศ. – บทสนทนากับ รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี เรื่องความเครียดสะสมและระบบการศึกษาที่ไม่ทำร้ายเด็ก
  13. สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กทม. – นโยบายลดเวลาหน้าจอ เพิ่มเวลาเรียนรู้และเวลาอยู่กับเพื่อน
  14. Government of Nova Scotia – Independent Review of Rehtaeh Parsons’ Case (Segal Report)
  15. Courts and Tribunals Judiciary (UK) – Mia Janin: Prevention of Future Deaths Report (22 ก.พ. 2567)

You may have missed